Blog

Een verouderde applicatie met AI vervangen: begin met de businesscase

Een oude applicatie vervangen is geen geloofsvraag. Vergelijk de volledige jaarlast met de kosten van een kleiner, beter afgebakend proces.

Twee collega's kijken samen naar een ouder beeldscherm

Een verouderde applicatie blijft vaak langer staan dan iemand prettig vindt. Niet omdat iedereen er tevreden mee is, maar omdat vervangen groot voelt. Er is een contract, er zijn schermen die mensen kennen en er zijn uitzonderingen die nergens netjes beschreven staan. Verlengen lijkt dan de veilige keuze.

Die veiligheid is soms duurder dan zij lijkt. De factuur van de leverancier is maar een deel van de jaarlast. Tel ook het maatwerk mee dat nodig is voor een kleine wijziging, de tijd die medewerkers besteden aan omwegen en correcties, en de opdrachten die blijven liggen omdat een aanpassing te veel kost of te lang duurt. Pas dan wordt zichtbaar wat het huidige proces werkelijk vraagt.

Reken het proces uit, niet het hele landschap

"Vervang de applicatie" is meestal een slechte eerste opdracht. Een oude applicatie bevat vaak veel functies, terwijl maar een deel iedere dag werk veroorzaakt. Begin bij een afgebakende bedrijfsfunctie. Bijvoorbeeld: inkomende orders controleren en naar het ERP brengen. Of klantvragen beantwoorden met gegevens uit drie bestaande systemen.

Zo'n keuze verkleint het risico. De rest van de applicatie kan blijven bestaan terwijl de eerste bottleneck verdwijnt. Het geeft ook een eerlijker vergelijking: niet een nieuwe digitale wereld tegenover een oude, maar een specifieke stap tegenover de kosten en wachttijd van diezelfde stap vandaag.

Maak de huidige jaarlast zichtbaar in vijf regels:

huidige jaarlast = contract + maatwerk + handwerk + herstelwerk + uitgestelde wijzigingen

Vul voor elke regel een bedrag of een aantoonbare tijdsbesteding in. Gebruik geen schatting die niemand kan herleiden. Als het aantal handmatige correcties niet wordt bijgehouden, breng dan een representatieve periode van normaal werk in kaart. De uitkomst hoeft niet perfect te zijn. Hij moet bespreekbaar zijn met finance, operations en IT aan dezelfde tafel.

Een nieuwe oplossing heeft ook kosten

De tegenoverliggende kant van de businesscase is meer dan een bouwbudget. Reken integraties, toegangsrechten, testen, beheer, modelgebruik en de gevallen mee waar een medewerker blijft meekijken. Een oplossing die geen licentiefactuur meer heeft maar elke maand veel handmatige uitzonderingen oplevert, is niet automatisch goedkoper.

Houd eenmalige en terugkerende kosten apart:

eenmalig = verkenning + bouw + integraties + testen + ingebruikname

jaarlijks = beheer + verbruik + uitzonderingen + doorontwikkeling

Bij verbruik gaat het bijvoorbeeld om aanroepen van een model, opslag of het doorzoeken van documenten. Bij uitzonderingen gaat het om werk dat bewust bij een collega blijft. Die kosten zijn geen zwakte in het ontwerp. Zij zijn de prijs van een grens die voorkomt dat een onzekere beslissing automatisch wordt doorgezet.

De vergelijking wordt sterker wanneer de nieuwe oplossing één meetbare verandering oplevert. Minder tijd tussen binnenkomst en boeking. Minder handmatige invoer. Minder herstelwerk. Of ruimte om een wijziging binnen dagen in plaats van maanden door te voeren. Kies vooraf welke daarvan telt en wie de meting beheert.

Kijk naar de omslag, niet naar een slogan

Een besparingspercentage zonder aannames heeft weinig waarde. Een percentage kan alleen iets zeggen wanneer duidelijk is welk contract, welk maatwerk en welke procesgrens zijn vergeleken. Een kleinere vervanging kan gunstig uitvallen bij een applicatie met hoge onderhoudskosten en veel herhaling. Bij een stabiel systeem met laag volume kan behoud de verstandigste uitkomst zijn.

Leg daarom drie scenario's naast elkaar: verlengen zoals het nu gaat, verlengen met de noodzakelijke wijziging, en één proces vervangen. Maak zichtbaar wat elk scenario kost in het eerste jaar en daarna. Zet er ook bij welke aanname de uitkomst het meest verandert. Dat is vaak de hoeveelheid handwerk of de omvang van een integratie.

De businesscase vergelijkt contract, handwerk, herstelwerk en wijzigingskosten. Uitzonderingen bepalen welk werk bij medewerkers blijft. Het gaat om werk dat nu wordt gekopieerd tussen schermen, wacht op een wijziging of telkens opnieuw gecontroleerd moet worden. De oude applicatie hoeft daar niet altijd de tussenlaag voor te zijn.

Neem een besluit dat ook nee mag zijn

Een goede verkenning eindigt niet vanzelf met bouwen. Zij kan ook laten zien dat de brongegevens eerst op orde moeten, dat het volume te laag is of dat een standaardwijziging bij de huidige leverancier goedkoper is. Dat is nuttige informatie voordat een groter programma wordt gestart.

Een precieze besparing is pas geloofwaardig wanneer contract, procesvolume, procesgrens en alle aannames naast elkaar liggen. Tot die tijd is de businesscase zelf het waardevolle deel. Hij geeft een bestuurder een manier om een verlenging niet als vanzelfsprekend te accepteren.

Drie manieren om te beginnen

Heb je een applicatie waarvan de rekening elk jaar stijgt terwijl het werk niet verandert?

Begin klein, met één proces dat elke week terugkomt. Kies zelf hoe: van vijf minuten zelf invullen tot een sessie bij jullie op locatie.

01

AI-scan

Gratis

Tien vragen, vijf minuten

Vul zelf in waar jullie staan. Je ziet meteen de uitkomst, met een eerste stap.

Doe de AI-scan

02Aanbevolen

Kennismaking

Gratis

Een half uur via Teams

We horen wat jullie al doen. Daarna zeggen we wat past of dat het nog te vroeg is.

Gesprek met Marcel Logtenberg

Plan een gesprek

03

Aan de slag

Vanaf € 495

Bij jullie op locatie, exclusief btw

Een AI-quickscan, een AI-assessment of een AI-assessment met inspiratiesessie, tegen een vaste prijs.

Aan de slag